immix-advocaten-mediators-Zeist

immix levert maatwerk binnen een
groot aantal rechtsgebieden.

Onze diensten

Rik Harmsen

Specialisme:
Ondernemingsrecht
Financieel recht

Lees ook

Blog

Bedrijf kopen? Zorg voor een duidelijk overnamecontract

Een overnamecontract is in de meeste gevallen omvangrijk en wordt opgesteld door (gespecialiseerde) juristen. Nadat partijen overeenstemming hebben bereikt over de tekst van de koopovereenkomst duurt het vaak nog weken tot maanden voordat de aandelen geleverd (kunnen) worden. Omdat de koper pas vanaf de levering van de aandelen de zeggenschap krijgt, wil hij dat de verkoper tot dat moment ervoor zorgt dat het bedrijf op de tot dan toe gebruikelijke wijze wordt voortgezet. Het is dan nuttig om goed te omschrijven wat de koper precies van de verkoper verwacht.

Hier is een voorbeeld (uit de jurisprudentie) waarin dat niet was gebeurd.

In 2015 kocht de Gunver Groep een olieraffinaderij in Rotterdam van Q8. Tussen koper en verkoper ontstond een geschil over de investeringen in materiële vaste activa (CAPEX) die verkoper nog zou doen tussen het tekenen van de koopovereenkomst en de levering van de aandelen. De koper claimde het verschil tussen het door verkoper vastgestelde CAPEX-budget en de werkelijke CAPEX-bestedingen. De koper hing deze claim op aan de bepaling in het koopcontract, waarin staat dat tussen het tekenen van de koopovereenkomst en de levering van de aandelen de verkochte vennootschap haar activiteiten op gebruikelijke en met het verleden consistente wijze zal voortzetten (daaronder begrepen het uitvoeren van regulier onderhoud op een met het verleden consistente wijze).

Taalkundige uitleg als uitgangspunt bij overnamecontracten

Helaas voor de koper wees de rechtbank de claim af. Uit de hierboven genoemde contractsbepaling volgt immers niet dat de verkoper gehouden was om tot aan de levering van de aandelen meer investeringen te doen dan ze had gedaan. De rechtbank ging hierbij uit van de meest voor de hand liggende taalkundige uitleg van de bepaling, aangezien het een zeer uitgebreid en gedetailleerd contract (van 190 pagina’s) betrof tussen twee professionele partijen, die ieder werden bijgestaan door een team van deskundige advocaten. Een andere reden om de taalkundige uitleg voorop te stellen was dat de overeenkomst een zogenaamde ‘entire agreement clause’ bevatte en een bepaling dat de verkoper geen ‘implied representation, warranties or indemnities’ geeft. In verhouding tot de rest van de koopovereenkomst vond de rechtbank de bepaling over de voortzetting van de activiteiten tot aan de levering van de aandelen relatief (zeer) summier en algemeen geformuleerd.

De rechtbank oordeelde dat er geen omstandigheden aanwezig waren die meebrachten dat van een andere dan taalkundige uitleg moest worden uitgegaan. In dat kader was onder andere van belang dat de koper tijdens de onderhandelingen over de koopovereenkomst niet expliciet had benoemd dat zij verwachtte dat de verkoper het CAPEX-budget volledig zou besteden.

Ten slotte liet de rechtbank meewegen dat de koper in dit geval de betreffende bepaling over de voortzetting van de bedrijfsactiviteiten zelf had geformuleerd. De koper had de onduidelijkheid over de uitleg ervan eenvoudig kunnen voorkomen door in de tekst uitdrukkelijk op te nemen wat zij van de verkoper verwachtte. De onduidelijkheid van de contractsbepaling wordt dus uitgelegd in het nadeel van de opsteller.

Hogere proceskostenveroordeling wegens misleiding van de rechtbank

Omdat de vordering van de koper werd afgewezen, werd de koper veroordeeld in de proceskosten. Meestal hanteert de rechter daarvoor standaardtarieven die schril afsteken bij de werkelijke kosten. Alleen als sprake is van buitengewone omstandigheden kan hiervan worden afgeweken en kan een hogere proceskostenvergoeding toegewezen worden. De verkoper vond dat daarvan sprake was en vorderde bijna € 380.000 aan kosten.

De rechtbank ging hier gedeeltelijk in mee, omdat zij van oordeel was dat de koper haar had misleid met een onjuiste weergave van de feiten. De koper had onder meer gesteld dat zij bij de totstandkoming van de koopovereenkomst was afgegaan op een document van de verkoper over het CAPEX-budget. Maar dat kon niet waar zijn, want tijdens de procedure bleek dat de koper dat stuk pas daarna had ontvangen. En dat bleek niet het enige punt waarvan de koper de onjuistheid behoorde te kennen.

Mede omdat de koper met de door haar bepleite uitleg van de koopovereenkomst bij de rechtbank geen voet aan de grond kreeg, had de koper het instellen van de vordering achterwege moeten laten.  De verkoper kreeg echter niet alle gemaakte proceskosten vergoed. De rechtbank kon het zich namelijk niet voorstellen dat de advocaat van de verkoper (die de verkoper ook al bij de overname had bijgestaan) zoveel kosten heeft moeten maken om verweer te voeren tegen een (in de woorden van de verkoper zelf) “op lucht gebaseerde claim”. De proceskostenveroordeling wordt vastgesteld op € 120.000.

Tip

Zorg bij overnames voor duidelijke contracten. Maar zelfs dan kunnen geschillen nooit helemaal voorkomen worden. Is een juridische procedure onvermijdelijk, ga dan met open vizier de arena in. Het bezigen van onjuiste stellingen kan duur uitpakken.

De advocaten en mediators van Immix kiezen voor een aanpak die helder, opbouwend en empathisch is, ook als de rechter eraan te pas moet komen.

Rik Harmsen

harmsen@immix.nl

06 296 000 10

Contact
immix advocaten | mediators

Adres Schellingerhuis, Broederplein 29
3703 CC Zeist
Telefoon 030 693 45 55
Fax 030 693 95 77
E-mail team@immix.nl
2018-07-12T16:35:44+02:00